Μπορώ να πιω νερό πριν την εξέταση αίματος; Ναι, και βοηθάει την αιμοληψία

Η απάντηση σε μία γραμμή

Ναι. Το απλό νερό επιτρέπεται σε όλη τη διάρκεια της νηστείας πριν από τις εξετάσεις, μέχρι τη στιγμή της αιμοληψίας. Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία το γράφει ρητά για τη δοκιμασία ανοχής γλυκόζης, και τα ελληνικά μικροβιολογικά εργαστήρια το επαναλαμβάνουν: «το νερό δεν επηρεάζει καμία εξέταση». Νηστεία σημαίνει χωρίς φαγητό και χωρίς ροφήματα, με το νερό ως εξαίρεση, όχι ως ανεκτή παρασπονδία.

Αν λοιπόν αναρωτιέστε αν μπορείτε να πιείτε νερό πριν την εξέταση αίματος, η απάντηση είναι ναι, και αξίζει να ειπωθεί καθαρά, γιατί η σύγχυση είναι διαδεδομένη. Όταν ερευνητές ρώτησαν 150 ανθρώπους που έφταναν σε εργαστήριο, μόνο το 39% ήξερε να ορίσει σωστά τη νηστεία, και πάνω από τους μισούς δεν είχαν πάρει καμία οδηγία. Αν δεν σας το είπε κανείς, ανήκετε στην πλειονότητα.

Γιατί το νερό βοηθά αντί να βλάπτει

Ο πρώτος λόγος είναι πρακτικός. Το νερό κρατά τις φλέβες πιο γεμάτες, άρα πιο εύκολες να βρεθούν. Το Olympic Lab το προτείνει ακριβώς γι' αυτό, ειδικά για όσους έχουν λεπτές φλέβες, και ένα άλλο ελληνικό εργαστήριο προσθέτει ότι έτσι ζαλίζεστε λιγότερο. Η ευρωπαϊκή σύσταση για την αιμοληψία αντιμετωπίζει την προετοιμασία του ασθενούς ως μέρος της ποιότητας του δείγματος, όχι ως ευγένεια.

Ο δεύτερος λόγος αφορά τους ίδιους τους αριθμούς. Όταν το σώμα έχει έλλειψη νερού, το υγρό μέρος του αίματος μειώνεται, και κάποιες τιμές μπορεί τότε να φαίνονται τεχνητά υψηλές. Σε μια μελέτη όπου τα υγρά του σώματος μετακινήθηκαν με την άσκηση, η αιμοσφαιρίνη και ο αιματοκρίτης ανέβηκαν μαζί με τη λευκωματίνη καθώς ο όγκος του πλάσματος έπεφτε. Το να μείνετε δώδεκα ώρες χωρίς νερό «για σιγουριά» πετυχαίνει το αντίθετο απ' ό,τι θέλετε.

Τι μετράει ως νερό, και τι όχι

Το απλό νερό. Της βρύσης ή εμφιαλωμένο, κρύο ή χλιαρό: αν δεν του έχει προστεθεί τίποτα, μετράει.

Όλα τα άλλα σπάνε τη νηστεία, ακόμη κι αν μοιάζουν με νερό. Το Olympic Lab ζητά το πρωί της αιμοληψίας να αποφεύγετε χυμούς, καραμέλες, μαστίχα και καφέ, και η Eu Lab επιτρέπει μόνο νερό. Το ίδιο ισχύει για νερό με λεμόνι ή γεύση, για αθλητικά ποτά και για αναψυκτικά «zero».

Ο σκέτος καφές είναι το πιο συχνό λάθος, και όχι ασήμαντο: σε μια ελεγχόμενη μελέτη, καφές με καφεΐνη μία ώρα πριν από γεύμα έκανε την αύξηση του σακχάρου 147% έως 216% μεγαλύτερη απ' ό,τι ο ντεκαφεϊνέ.

Πόσο νερό, και πότε

Δεν υπάρχει ενιαίος στόχος, και τα εργαστήρια το λένε διαφορετικά. Το Vergilab προτείνει τουλάχιστον δύο με τρία ποτήρια πριν από την αιμοληψία· το Biotest της Λάρισας, για όσους έχουν «δύσκολες» φλέβες, άφθονο νερό την προηγούμενη μία-δύο μέρες. Ο κοινός παρονομαστής είναι απλός: να μη φτάσετε αφυδατωμένοι μετά από μια νύχτα χωρίς υγρά.

Για το σάκχαρο νηστείας, η ΕΔΕ ορίζει τουλάχιστον 8 ώρες χωρίς τροφή και επιτρέπει το νερό στο διάστημα της νηστείας. Το κανονικό πιόμα χωράει σε αυτή την περιγραφή· δεν χρειάζεται να πιείτε με το ζόρι λίγο πριν από τη βελόνα.

Αν ξυπνήσετε διψασμένοι, πιείτε. Η δίψα το πρωί μιας εξέτασης με νηστεία είναι σήμα για ένα ποτήρι νερό, όχι δοκιμασία αντοχής.

Νερό πριν από οποιαδήποτε εξέταση αίματος;

Ναι. Αν το παραπεμπτικό σας δεν θέλει καθόλου νηστεία, τρώτε και πίνετε κανονικά, νερό συμπεριλαμβανομένου. Η γενική αίματος και η HbA1c είναι συνηθισμένα παραδείγματα.

Πολλοί ρωτούν: μπορώ να πιω νερό αν η εξέταση είναι για σάκχαρο, ή για χοληστερίνη; Η απάντηση δεν αλλάζει με την εξέταση. Το απλό νερό επιτρέπεται για τη γλυκόζη, για το λιπιδαιμικό προφίλ και για ό,τι άλλο υπάρχει στο ίδιο παραπεμπτικό.

Αν κάποια ειδική εξέταση έρθει με γραπτή οδηγία να περιορίσετε το νερό, ακολουθήστε την, γιατί γράφτηκε για το δικό σας δείγμα. Κατά τα άλλα, το νερό δεν είναι το πρόβλημα το πρωί της εξέτασης· η έλλειψή του είναι.

Άσκηση, τσάι και άλλες πρωινές απορίες

Άσκηση: αφήστε την για μετά. Η Αιμοδιάγνωση ζητά να αποφεύγεται η σωματική άσκηση 2 ώρες πριν από την αιμοληψία, και η έντονη άσκηση μετακινεί τα υγρά του σώματος, που στη μελέτη που αναφέραμε αρκούσε για να ανεβάσει την αιμοσφαιρίνη και τη λευκωματίνη. Περπατήστε μέχρι το εργαστήριο, μην τρέξετε.

Το τσάι, πράσινο, μαύρο ή του βουνού, δεν είναι νερό, ούτε η καραμέλα μέντας. Και το τσιγάρο περιμένει μέχρι μετά την αιμοληψία.

Ώρα της ημέρας: οι εξετάσεις με νηστεία γίνονται συνήθως το πρωί, πολλά ελληνικά εργαστήρια από τις 7 περίπου, ώστε το μεγαλύτερο μέρος της νηστείας να πέφτει στον ύπνο και το ζήτημα του νερού να είναι εύκολο.

Φάρμακα και νερό

Παίρνετε τα χάπια σας με νερό, εκτός αν ο γιατρός σας είπε κάτι άλλο. Όπου χρειάζεται διακοπή αγωγής για μια εξέταση, τα ελληνικά εργαστήρια ζητούν την έγκριση του θεράποντος ιατρού· δεν είναι απόφαση που παίρνετε μόνοι.

Το νερό δεν είναι ποτέ το θέμα εδώ· η αλλαγή μιας αγωγής χωρίς οδηγία είναι. Αν κάνετε ινσουλίνη ή παίρνετε χάπι για τον διαβήτη όπως μια σουλφονυλουρία, ρωτήστε από πριν τι κάνετε εκείνο το πρωί, γιατί τα φάρμακα αυτά, όπως τα παίρνετε συνήθως, μαζί με νηστεία μπορούν να ρίξουν πολύ το σάκχαρο.