Svarið í einni línu

Já. Hreint vatn er leyft alla föstuna fyrir blóðprufuna, alveg fram að blóðtöku. Sameind svarar spurningunni beint: já, þú mátt drekka vatn, en ekki aðra drykki. Fasta þýðir hvorki mat né drykk annan en vatn: vatnið er undantekningin, ekki svindl sem er umborið.

Það er vert að segja þetta skýrt, því ruglingurinn er útbreiddur. Þegar rannsakendur spurðu 150 manns sem mættu á rannsóknarstofu gátu aðeins 39% skilgreint föstu rétt, og meira en helmingur hafði engar leiðbeiningar fengið. Ef enginn sagði þér neitt ertu í meirihluta.

Af hverju vatn hjálpar frekar en skaðar

Fyrsta ástæðan er hagnýt. Sá sem drekkur nóg er með fyllri æðar, og þá er auðveldara að finna æð og taka sýnið. Evrópskar ráðleggingar um blóðtöku úr bláæð líta á undirbúning sjúklingsins sem hluta af gæðum sýnisins, ekki sem kurteisi.

Önnur ástæðan snýr að tölunum sjálfum. Þegar líkamann skortir vökva minnkar vökvahluti blóðsins og sum gildi geta þá mælst of há. Í rannsókn þar sem vökvi var færður til með áreynslu hækkuðu blóðrauði og blóðkornaskil ásamt albúmíni þegar rúmmál blóðvökvans minnkaði. Að sleppa vatni í tólf tíma til öryggis nær því þveröfugu.

Hvað telst vatn, og hvað ekki

Hreint vatn. Úr krananum eða úr flösku, kalt eða volgt: ef engu hefur verið bætt út í það telst það vatn.

Allt annað rýfur föstuna, líka drykkir sem virðast vera vatn. Sameind nefnir ávaxtasafa, te og kaffi, og reglan nær til allra annarra drykkja, því það sem í þeim er berst út í blóðið og getur haft áhrif á niðurstöðurnar. Það á við um vatn með sítrónu eða bragðefni, íþróttadrykki og sykurlausa gosdrykki.

Svart kaffi fyrir blóðprufu eru algengustu mistökin, og ekki smávægileg: í samanburðarrannsókn jók kaffi með koffíni, drukkið klukkustund fyrir máltíð, hækkun blóðsykurs um 147% til 216% miðað við koffínlaust kaffi.

  1. Hreint vatn: jáEini drykkurinn sem er leyfður á föstunni, alveg fram að blóðtöku.
  2. Kaffi og te: neiSvart, koffínlaust eða jurtate, það bíður þar til eftir blóðtökuna.
  3. Bragðbætt eða „zero“: neiSítrónusneiðar, bragðdropar, saltduft og sykurlausir gosdrykkir bæta öll einhverju við.
  4. Tyggjó og sígarettur: neiHvorugt er drykkur, en Sameind biður fólk að sleppa hvoru tveggja á föstunni.

Hve mikið vatn, og hvenær

Það er ekkert markmið að ná. Drekktu eins og þú gerir venjulega, líka glas eða tvö morguninn sem þú ferð í blóðprufu. Markmiðið er ekki að fylla þig, aðeins að mæta ekki þurr eftir nótt án vökva.

Norræn úttekt á leiðbeiningum rannsóknarstofa sýndi að vatnsreglurnar eru misjafnar: frá frjálsri vatnsdrykkju að morgni niður í hálft glas. Evrópskur vinnuhópur hefur lagt til að vatn sé frjálst að morgni blóðtökunnar. Ef rannsóknarstofan þín gefur upp ákveðið magn, farðu eftir því.

Ef þú vaknar þyrst/ur, drekktu. Þorsti að morgni fastandi blóðprufu er merki um að fá sér vatnsglas, ekki próf á viljastyrk.

Má drekka vatn fyrir allar blóðprufur?

Já. Ef beiðnin krefst engrar föstu máttu borða og drekka eins og venjulega, vatn þar á meðal. Langtímablóðsykur (HbA1c) er algengt dæmi: hann endurspeglar meðalblóðsykur síðustu mánaða og má mæla án föstu.

Fólk spyr líka hvort vatn sé leyft fyrir sykursýkismælingu eða kólesterólmælingu. Svarið breytist ekki eftir rannsókninni. Vatn er leyft fyrir blóðsykurinn, mælingu á blóðfitum og allt annað sem kann að vera á sömu beiðni.

Ef ákveðin rannsókn kemur einhvern tíma með skriflegum fyrirmælum um að takmarka vatn, farðu eftir þeim, því þau voru skrifuð fyrir þitt sýni. Annars er vatn ekki vandamálið á blóðprufumorgni; að mæta með of lítið af því er það.

Hreyfing, te og aðrar morgunspurningar

Hreyfing: slepptu æfingunni. Sameind biður fólk að æfa ekki á föstunni, og mikil áreynsla færir vökva til, sem í rannsókninni hér að ofan dugði til að hækka gildi eins og blóðrauða og albúmín. Gakktu í blóðtökuna frekar en að hlaupa.

Te, hvort sem það er grænt, svart eða jurtate, er ekki vatn, og ekki heldur brjóstsykur. Reykingar og nikótínpúðar bíða líka þar til eftir blóðtökuna.

Tími dags: fastandi blóðprufur eru yfirleitt bókaðar að morgni, svo mestöll fastan fer fram í svefni og vatnsspurningin verður auðveld.

Lyf og vatn

Taktu venjulegu lyfin þín með vatni nema læknirinn hafi sagt annað. Sameind svarar því sama: haltu áfram að taka lyfin, nema læknirinn segi þér annað.

Vatnið er aldrei vandamálið hér; að breyta meðferð upp á eigin spýtur er það. Ef þú notar insúlín eða sykursýkistöflu, til dæmis súlfónýlúrealyf, spyrðu fyrir fram hvað þú eigir að gera þann morgun, því að taka þessi lyf eins og venjulega á föstu getur lækkað blóðsykurinn of mikið.