Φάρμακα πριν τις εξετάσεις αίματος: τα παίρνω το πρωί ή μετά την αιμοληψία;

Η σύντομη απάντηση

Τα περισσότερα φάρμακα δεν σταματούν πριν από μια εξέταση αίματος· το πολύ, η πρωινή δόση μετατίθεται για λίγο. Το Olympic Lab γράφει ότι καλό θα ήταν ο ασθενής να μην πάρει την αγωγή του πριν από την αιμοληψία και να τη μεταθέσει για μετά, «πάντοτε όμως με τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντος ιατρού». Ο Όμιλος Ιατρική Διάγνωση το λέει ακόμη πιο καθαρά: όπου χρειάζεται διακοπή αγωγής, απαιτείται έγκριση του γιατρού σας.

Οι εξαιρέσεις που αλλάζουν την απάντηση είναι λίγες: φάρμακα που ρίχνουν το σάκχαρο, η θυροξίνη, κάποιες δόσεις που καλό είναι να πάρετε μετά την αιμοληψία, και συμπληρώματα που μπορούν να αλλοιώσουν την ίδια τη μέτρηση. Τα χάπια με ένα ποτήρι νερό δεν σπάνε τη νηστεία πριν από την εξέταση.

Ποτέ μη διακόψετε μια αγωγή μόνοι σας

Μη σταματήσετε μια θεραπεία για να «βγει καλύτερος» ένας αριθμός. Η διακοπή ενός αντιπηκτικού, ενός φαρμάκου για την πίεση, ενός αντιεπιληπτικού ή της θυροξίνης μπορεί να έχει πραγματικό κίνδυνο, ενώ ο αριθμός είχε μόνο μια ενόχληση. Αν μια αγωγή πρέπει να περιμένει, το λέει ο γιατρός που τη συνταγογράφησε, και λέει για πόσο.

Στην πράξη, «μετά την αιμοληψία» σημαίνει συνήθως λίγη ώρα αργότερα το ίδιο πρωί: παίρνετε μαζί τα χάπια σας και τα πίνετε μόλις τελειώσει η αιμοληψία. Τα χάπια με ένα ποτήρι νερό επιτρέπονται και στη νηστεία, αν ο γιατρός σας σας πει να τα πάρετε κανονικά.

Φάρμακα για τον διαβήτη και εξέταση με νηστεία

Αυτή είναι η εξαίρεση που μετρά περισσότερο για την ασφάλειά σας. Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία κατατάσσει την παράλειψη ή καθυστέρηση γευμάτων και τις πρακτικές νηστείας στους παράγοντες κινδύνου για υπογλυκαιμία, και ανάμεσα στα φάρμακα που την ευνοούν αναφέρει την ινσουλίνη και τις σουλφονυλουρίες. Οι αμερικανικές οδηγίες προειδοποιούν επίσης ότι η συνέχιση των αντιδιαβητικών φαρμάκων σε νηστεία για ιατρική πράξη αυξάνει τον κίνδυνο.

Αν παίρνετε κάποιο από αυτά, ρωτήστε τον γιατρό σας πριν από τη μέρα της εξέτασης τι κάνετε εκείνο το πρωί: αν θα πάρετε, θα μειώσετε ή θα καθυστερήσετε τη δόση. Κλείστε το νωρίτερο ραντεβού που μπορείτε, πάρτε κάτι να φάτε για αμέσως μετά, και πείτε αμέσως στο προσωπικό αν δεν νιώθετε καλά όσο περιμένετε.

Θυροξίνη: το χάπι μετά την αιμοληψία

Στην Ελλάδα το θέμα αφορά πολλούς: στην εθνική μελέτη ΕΜΕΝΟ, το 8,6% των ενηλίκων είχε υποθυρεοειδισμό, και το 14,9% των γυναικών κάποια πάθηση του θυρεοειδούς. Πολλοί παίρνουν λοιπόν κάθε πρωί θυροξίνη (λεβοθυροξίνη).

Τα ελληνικά εργαστήρια συμφωνούν στη βάση και διαφέρουν στις λεπτομέρειες. Η α Διάγνωση ζητά, για όσους κάνουν αγωγή για τον θυρεοειδή, πρωινή αιμοληψία πριν από τη λήψη του φαρμάκου. Η Eu Lab γράφει να μην πάρετε το χάπι εκείνη τη μέρα πριν από την αιμοληψία, η οποία μπορεί να γίνει και απόγευμα. Άλλα εργαστήρια προσθέτουν «εκτός αν ο ενδοκρινολόγος σας έχει συστήσει διαφορετικά».

Ο λόγος είναι μετρήσιμος. Μετά από μια δόση, η θυροξίνη (T4) και η ελεύθερη T4 στο αίμα ανεβαίνουν περίπου 15%, με κορυφή περίπου τέσσερις ώρες μετά. Μια ελεύθερη T4 σε αυτό το διάστημα μπορεί να βγει ψηλότερα από τη συνηθισμένη σας. Το χάπι δεν παραλείπεται: απλώς παίρνεται λίγο αργότερα το ίδιο πρωί.

Βιοτίνη, σίδηρος και άλλα συμπληρώματα

Τα συμπληρώματα δεν είναι ουδέτερα επειδή πωλούνται χωρίς συνταγή. Η βιοτίνη είναι το πιο καθαρό παράδειγμα: πολλές εργαστηριακές εξετάσεις χρησιμοποιούν χημεία βασισμένη στη βιοτίνη, και η περίσσεια βιοτίνης στο αίμα μπορεί να μπερδέψει τη μέθοδο μέτρησης, όχι τον οργανισμό σας.

Σε μια αμερικανική μελέτη, έξι υγιείς ενήλικες πήραν 10 mg βιοτίνης την ημέρα, δόση συνηθισμένη σε συμπληρώματα που πωλούνται χωρίς συνταγή, για μία εβδομάδα. Εννέα από τις 23 εξετάσεις που ελέγχθηκαν έδωσαν πιθανώς παραπλανητικά αποτελέσματα, άλλα ψευδώς υψηλά και άλλα ψευδώς χαμηλά, ανάμεσά τους θυρεοειδικές ορμόνες, παραθορμόνη και βιταμίνη D.

Ο σίδηρος είναι το άλλο συνηθισμένο. Αν το παραπεμπτικό έχει εξετάσεις σιδήρου, τα ελληνικά εργαστήρια ζητούν να σταματήσει το σκεύασμα για λίγες μέρες: η Medipolis τουλάχιστον 2 ημέρες, το StArtBio 2 έως 3, ένα άλλο εργαστήριο 3. Ρωτήστε τον γιατρό σας πριν το σταματήσετε.

Ποια φάρμακα επηρεάζουν τις εξετάσεις αίματος;

Πολλά, με διαφορετικούς τρόπους, γι' αυτό η λίστα που φέρνετε μετρά περισσότερο από κάθε πίνακα. Τα ελληνικά εργαστήρια αναφέρουν συχνά τα αγχολυτικά και υπνωτικά, τα αντισυλληπτικά, τα σαλικυλικά όπως η ασπιρίνη, τα διουρητικά και την κορτιζόνη, που επηρεάζει το σάκχαρο, τη χοληστερίνη και τα τριγλυκερίδια. Το StArtBio σημειώνει ότι τα αντισυλληπτικά ανεβάζουν τον σίδηρο και την ολική χοληστερίνη.

Και ένα απλό παυσίπονο, όπως η παρακεταμόλη που πολλοί παίρνουν με το όνομα του σκευάσματος, ανήκει στη λίστα: δεν χρειάζεται να το σταματήσετε, αρκεί να το πείτε. Κανένα από αυτά δεν κάνει την εξέταση άχρηστη· κάνουν το πλαίσιο απαραίτητο. Τα εργαστηριακά αποτελέσματα καθοδηγούν περίπου το 70% των κλινικών αποφάσεων, οπότε ένα αποτέλεσμα που διαβάζεται χωρίς να ξέρουμε τι παίρνετε μπορεί να στρέψει μια απόφαση λάθος.

Τι να πείτε στο εργαστήριο

Φέρτε μια λίστα, ή μια φωτογραφία με τα κουτιά σας. Η ευρωπαϊκή σύσταση για την αιμοληψία θεωρεί την προετοιμασία του ασθενούς μέρος της ποιότητας του δείγματος, και ό,τι παίρνετε είναι μέρος αυτής της προετοιμασίας. Το Olympic Lab ζητά ρητά να αναφέρετε φάρμακα, συμπληρώματα και ιατρικό ιστορικό.

Αν σταματήσατε κάτι μόνοι σας πριν το καταλάβετε, πείτε το αντί να το κρύψετε. Ένα αποτέλεσμα που διαβάζεται σαν να πήρατε τη θεραπεία σας, ενώ δεν την πήρατε, είναι χειρότερο από ένα αποτέλεσμα με μια σημείωση.

Και αν δεν σας έδωσε κανείς καμία οδηγία, δεν είστε οι μόνοι: σε μια έρευνα σε ασθενείς που έφταναν για εξετάσεις αίματος, πάνω από τους μισούς δεν είχαν πάρει καμία. Το να ρωτήσετε είναι φυσιολογικό.