คำตอบสั้น ๆ

ได้ ในกรณีส่วนใหญ่ กินยาประจำพร้อมน้ำเปล่าตามปกติ เว้นแต่แพทย์ผู้สั่งยาบอกเป็นอย่างอื่น ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์ระบุว่ายารักษาโรคประจำตัวใช้ได้ตามปกติก่อนการเจาะเลือดที่ต้องงดอาหาร และโรงพยาบาลกรุงเทพพัทยาให้ยาควบคุมความดันโลหิตกินต่อได้ตามที่แพทย์แนะนำ

ข้อยกเว้นมีไม่กี่ข้อและเฉพาะเจาะจง: ยาที่ลดน้ำตาลในเลือด ยาบางตัวที่ควรกินหลังเจาะ และอาหารเสริมที่รบกวนการวัดเอง งดอาหารก่อนเจาะเลือดกินยาได้ไหม จึงตอบได้ว่าโดยทั่วไปได้ และส่วนถัดไปจะบอกว่ากรณีไหนที่คำตอบเปลี่ยน

อย่าหยุดยาเอง

อย่าหยุดยาเพื่อให้ตัวเลขดูดี การหยุดยาต้านการแข็งตัวของเลือด ยาความดัน ยากันชัก หรือยาไทรอยด์ อาจมีความเสี่ยงจริง ขณะที่ตัวเลขเองมีแค่ความไม่สะดวก โรงพยาบาลวิชัยยุทธเตือนว่าการหยุดยาความดันเองอาจทำให้ความดันสูงกว่าความเป็นจริงและเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคหลอดเลือดสมองหรือโรคหัวใจขณะมาตรวจ ถ้ายาตัวไหนต้องหยุด คนที่สั่งยาจะบอกเป็นลายลักษณ์อักษรและบอกว่านานแค่ไหน

การกินยาพร้อมน้ำเปล่าหนึ่งแก้วไม่ทำให้การงดอาหารเสีย น้ำเปล่าดื่มได้ตลอดจนถึงเวลาเจาะ

ยาเบาหวานกับการเจาะเลือดที่ต้องงดอาหาร

นี่คือข้อยกเว้นที่สำคัญที่สุดต่อความปลอดภัยของคุณ อินซูลินและยาเบาหวานชนิดกินบางกลุ่ม เช่น ซัลโฟนิลยูเรีย ลดน้ำตาลโดยเพิ่มอินซูลิน ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์ระบุว่าห้ามฉีดอินซูลินหรือกินยาเบาหวานในเช้าวันตรวจ เพราะเมื่องดอาหารแล้วยังได้ยา อาจเกิดน้ำตาลในเลือดต่ำรุนแรงจนเป็นลมหมดสติ ให้พกยาไปกินหลังเจาะเลือดและกินอาหารแล้ว

ถ้าคุณใช้ยาเหล่านี้ ให้ถามแพทย์ล่วงหน้าว่าเช้าวันนั้นต้องทำอย่างไร: กิน ลดขนาด หรือเลื่อนเวลา จองคิวเช้าที่สุด พกของกินไปกินทันทีหลังเจาะ และบอกเจ้าหน้าที่ทันทีถ้ารู้สึกใจสั่น เหงื่อออก หรือหน้ามืดระหว่างรอ

ยาไทรอยด์และยาที่ต้องดูเวลา

ยาบางตัวไม่ได้หยุด แต่ปรับเวลา เพื่อให้ตัวอย่างแสดงระดับปกติของคุณ ไม่ใช่ช่วงพีค เลโวไทรอกซีนเป็นตัวอย่างที่พบบ่อย หลังกินยา ระดับไทรอกซีน (T4) และ free T4ในเลือดเพิ่มขึ้นราว 15% และสูงสุดประมาณสี่ชั่วโมงหลังกิน free T4 ที่เจาะในช่วงนั้นอาจอ่านได้สูงกว่าปกติ

นั่นคือเหตุผลที่คุณอาจถูกขอให้กินยาหลังเจาะเลือดในเช้าวันตรวจ ทำตามคำแนะนำที่ได้รับ และถ้าไม่มีใครบอก ให้ถาม ไม่ว่าทางไหนก็ยังกินยา แค่กินช้าลงในเช้านั้น

หลักเดียวกันใช้เมื่อการตรวจวัดระดับยาเองแทนผลของยา ใบสั่งตรวจควรบอกว่าจะกินยาเมื่อไรเทียบกับเวลาเจาะ ถ้าไม่ได้บอก ให้ถามก่อนกลืนยา

ไบโอติน ธาตุเหล็ก และอาหารเสริมอื่น ๆ

อาหารเสริมไม่ได้เป็นกลางเพียงเพราะซื้อได้โดยไม่ต้องมีใบสั่งแพทย์ ไบโอตินเป็นกรณีที่ชัดที่สุด การตรวจในห้องปฏิบัติการจำนวนมากใช้ปฏิกิริยาเคมีที่อาศัยไบโอติน และไบโอตินที่เกินในเลือดรบกวนวิธีวัด ไม่ใช่ร่างกายของคุณ

ในการศึกษาในสหรัฐฯ ผู้ใหญ่สุขภาพดีหกคนกินไบโอตินวันละ 10 มก. ซึ่งเป็นขนาดที่พบบ่อยในอาหารเสริมบำรุงผมและเล็บ เป็นเวลาหนึ่งสัปดาห์ จากนั้นการตรวจที่ใช้ไบโอติน 9 จาก 23 รายการให้ผลที่อาจทำให้เข้าใจผิด บางรายการสูงเกินจริง บางรายการต่ำเกินจริง รวมถึงฮอร์โมนไทรอยด์ ฮอร์โมนพาราไทรอยด์ และวิตามินดี N Health แนะนำให้งดอาหารเสริมและวิตามินทุกชนิดอย่างน้อย 24 ชั่วโมงก่อนตรวจสุขภาพ

ธาตุเหล็กเป็นอีกตัวที่พบบ่อย ถ้าในใบนัดมีการตรวจธาตุเหล็ก คำแนะนำของสหรัฐฯ ระบุว่าอาจต้องงดอาหาร 12 ชั่วโมงและเจาะช่วงเช้า ให้ถามว่าต้องหยุดยาธาตุเหล็กหรือไม่ และนานเท่าไร

ยาอะไรบ้างที่มีผลต่อผลเลือด

มีหลายตัว ในหลายแบบ รายการยาที่คุณนำไปจึงสำคัญกว่าตารางใด ๆ ตัวอย่างจากหน้านี้เอง: ยาลดน้ำตาลเปลี่ยนน้ำตาลโดยตรง เลโวไทรอกซีนทำให้ free T4 สูงขึ้นชั่วคราวหลังกิน ไบโอตินรบกวนวิธีวัด ยาเม็ดคุมกำเนิดและฮอร์โมนเอสโตรเจนมีผลต่อค่าธาตุเหล็กได้ และโรงพยาบาลวิชัยยุทธเตือนว่าโปรตีนเสริมหรือครีเอทีนปริมาณมากทำให้ค่าครีเอตินีนสูงขึ้นได้

ไม่มีตัวไหนทำให้การตรวจไร้ประโยชน์ แต่ทำให้บริบทจำเป็น ผลตรวจทางห้องปฏิบัติการมีส่วนในการตัดสินใจทางคลินิกราว 70% ผลที่อ่านโดยไม่รู้ว่าคุณกินอะไรอยู่จึงอาจนำการตัดสินใจไปผิดทาง

ควรบอกห้องปฏิบัติการอะไรบ้าง

นำรายการยาไปด้วย หรือถ่ายรูปซองยาไว้ คณะสหเวชศาสตร์ จุฬาฯ ขอให้แจ้งเจ้าหน้าที่ทุกครั้งถ้ากินยาประจำ เพราะยาบางชนิดมีผลต่อการทดสอบ คำแนะนำร่วมของ EFLM-COLABIOCLI ก็ถือว่าการเตรียมตัวของผู้รับการตรวจเป็นส่วนหนึ่งของคุณภาพตัวอย่าง

ถ้าคุณหยุดยาอะไรไปเองก่อนจะรู้ ให้บอก แทนที่จะปิดไว้ ผลที่อ่านเหมือนคุณกินยาแล้วทั้งที่ไม่ได้กิน แย่กว่าผลที่มีหมายเหตุกำกับ

และถ้าไม่มีใครให้คำแนะนำคุณเลย คุณไม่ได้เป็นคนเดียว ในการสำรวจผู้ป่วยนอกที่มาเจาะเลือด มากกว่าครึ่งไม่เคยได้รับคำแนะนำ การถามเป็นเรื่องปกติ

  1. ชื่อยาและขนาดยาทุกตัวที่แพทย์สั่ง เขียนตามที่อยู่บนซองหรือฉลากของร้านยา
  2. เวลากินยาครั้งล่าสุดโดยเฉพาะยาที่กินในเช้าวันเจาะ
  3. อาหารเสริมก็นับวิตามิน ไบโอติน ธาตุเหล็ก และผลิตภัณฑ์สมุนไพรต้องอยู่ในรายการ
  4. ยาที่หยุดไว้บอกว่าหยุดหรือเลื่อนยาตัวไหน และใครแนะนำ