Editoryal politika: sayfalarımız nasıl yazılır ve denetlenir

Bir sayfa nasıl yazılır

Her sayfa, insanların gerçekten arama motoruna yazdığı bir sorudan yola çıkar: bu soru arama verilerinden ve Google’ın ilgili sonuç sayfasında kendisinin gösterdiği sorulardan alınır. Yanıt, herhangi bir açıklamadan önce, ilk iki cümlede verilir.

Sayfalar, hangi sonuca varamayacaklarını da söyler. Sağlıkla ilgili bir konuda bu sınır, sona eklenmiş bir sorumluluk reddi değil, bilginin bir parçasıdır.

Sayfaları, sitenin editoryal ve tıbbi ekibi olan Team Blood Interpretation yazar; ekip, bilim ve etik kurulunun belirlediği kurallar içinde çalışır.

Bir sayfa nasıl kaynaklandırılır

Açıklama yapan bir sayfadaki her rakamın bir kaynağı vardır; bu kaynak, bilimsel bir makale söz konusuysa DOI bağlantısıyla birlikte sayfanın sonunda listelenir. Tek tek çalışmalar yerine klinik kılavuzlara, bilimsel derneklerin uzlaşı metinlerine ve sistematik derlemelere öncelik veririz; çünkü bu tür bir konuda bir derneğin metni, tek başına bir sonuçtan daha ağır basar.

Ön baskıları (preprint) kaynak göstermeyiz. Hakem değerlendirmesinden geçmemiş bir makale gayet sağlam olabilir, ama kaygılı bir okura yöneltilen bir sağlık iddiasını taşıyamaz. Bir kaynağın Türkçe sürümü varsa Türkçe sayfalar onu gösterir; ücretler, sevk ve süreler gibi konularda Türkçe sayfalar Sağlık Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), Resmî Gazete ve mevzuat.gov.tr’deki yasa metinleri gibi resmî Türk kaynaklarına dayanır.

Kanıtlar, söylemek istediğimiz bir iddiayı desteklemiyorsa kaynak değil, iddia çıkarılır. Bu, bu sitede daha önce yaşandı: aç karnına kan tahlili sayfası eskiden lipid profilinin gece boyunca açlık gerektirdiğini söylüyordu; oysa Avrupa uzlaşısı bu koşuldan 2016’da vazgeçmişti.

Tıbbi denetim neyi kapsar, neyi kapsamaz

Açıklamalar ekip tarafından denetlenir ve her sayfada son denetim tarihi gösterilir. Henüz denetlenmemiş bir sayfa, bunu açıkça belirtir.

Denetim; bilgilerin doğruluğunu, belirsizliğin nasıl ifade edildiğini ve her sayfada belirtilen sınırları kapsar. Bu denetim siteyi bir tıbbi hizmete dönüştürmez: buradaki hiçbir sayfa kişisel tıbbi tavsiye vermez ve tam rapor bir tanı koymaz.

Ekipten hiç kimse sizin tahlil sonuçlarınızı okumaz. Tam raporu yorumlama motoru hazırlar; ekip, bu motorun uyguladığı kuralları ve sayfaların ifadelerini denetler, hiçbir zaman tek bir kişinin sonucunu değil.

Bir sayfa ne zaman değişir, bir hatayı nasıl bildirirsiniz

Bir sayfa, içeriği esaslı biçimde her değiştiğinde yeniden okunur ve üzerinde gösterilen denetim tarihi güncellenir. Düzeltmeler sessizce değil, açıkça yapılır: denetimden sonra düzeltilen bir sayfa, fark edilmeyen bir değişiklik değil, yeni bir tarih taşır.

Bir hata bulursanız yasal bilgiler sayfasındaki adrese yazın. Sayfayı ve cümleyi belirtin. Bir sağlık sayfasındaki bilgi düzeltmesi bizim için nazik bir mesajdan daha değerlidir ve öyle ele alınır.